ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΕΛΑΙΩΝΕΣ
ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΕΙΣ
ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ
+
ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΕΛΑΙΩΝΕΣ
Το έργο Ζωντανοί Ελαιώνες είναι ένα καινοτόμο μοντέλο γεωργίας που ανακτά τη βιοποικιλότητα του ελαιώνα και την μετατρέπει σε κερδοφορία για τους γεωργούς. Σε αυτό το επιστημονικά υποστηριζόμενο μοντέλο παράγονται ελαιόλαδα πιστοποιημένα από ένα σήμα που τα διαφοροποιεί και προσθέτει αξία σε αυτά.
ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ
Το έργο “Ζωντανοί Ελαιώνες” αποτελείται από ελαιοκαλλιεργητές, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που πιστεύουν στο μέλλον του ελαιώνα και έχουν ήδη δείξει ότι είναι δυνατό να υπάρξει ένα άλλο μοντέλο κερδοφόρο της ελαιοκαλλιέργειας.
ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΠΙΣΩ
ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ
Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ: ΜΙΑ ΕΣΤΙΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Λόγω της επέκτασης, της κοινωνικής και οικονομικής σημασίας και της περιβαλλοντικής του αξίας, ο ελαιώνας αποτελεί στρατηγική καλλιέργεια για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Καλύπτει σχεδόν 50 εκατομμύρια στρέμματα κατά μήκος αυτής της κοινότητας χωρών και είναι μια από τις κύριες καλλιέργειες στην Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, με περιοχές αιχμής όπως η Ανδαλουσία και η Πούλια. Παράλληλα, απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους τόσο στον κλάδο όσο και στην σχετική βιομηχανία, ισοδυναμεί με σημαντικό ποσοστό του αγροτικού ΑΕΠ αυτών των χωρών και γίνεται εμπορικό σήμα σε όλες τις χώρες.
Επιπλέον, πρόκειται για την πιο αντιπροσωπευτική καλλιέργεια του οικοσυστήματος της Μεσογείου, (η σημαντικότερη ευρωπαϊκή περιοχή για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας σε παγκόσμια κλίμακα). Λόγω του μόνιμου χαρακτήρα της (σε αντίθεση με τις αροτραίες καλλιέργειες) και των χιλιάδων ετών που έχει καλλιεργηθεί, όχι μόνο εξελίχθηκε παράλληλα με τον ελαιώνα η χλωρίδα και η πανίδα της περιοχής αυτής, αλλά επίσης έχουν βρει καταφύγιο σε αυτόν. Μπορεί να επαληθευτεί με γυμνό μάτι, παρατηρώντας απλώς τον μεγάλο αριθμό ελαιώνων εντός των χώρων του δικτύου Natura 2000 ή γύρω τους.
Δυστυχώς, η βιοποικιλότητα βρίσκεται σε κρίση. Η κατάχρηση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων με σκοπό την εντατικοποίηση της ελαιοκαλλιέργειας, η χρήση βαρέων μηχανημάτων κατά τη διάρκεια των καλλιεργητικών εργασιών και κατ’ επέκταση η χρήση των παραπάνω σε άλλες καλλιέργειες, έχουν δημιουργήσει μεγάλες μονοκαλλιέργειες, προκαλώντας οικολογική κρίση, των οποίων τα κύρια συμπτώματα είναι η διάβρωση και η απώλεια της βιοποικιλότητας.
Ο κύριος λόγος αυτής της κατάστασης ήταν η εύρεση της μέγιστης δυνατής παραγωγής, καθώς τόσο οι δημόσιοι φορείς όσο και οι ίδιοι οι αγρότες θεωρούν ότι είναι ο μόνος τρόπος κερδοφορίας των καλλιεργειών τους. Μια απόφαση που έχει συνέπειες στην αποδοτικότητα των παραδοσιακών ελαιώνων, που πλέον ανταγωνίζονται άλλες πιο παραγωγικές καλλιέργειες ή πρέπει να καταφύγουν στη χρήση μεγάλων ποσοτήτων λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, των οποίων η τιμή αυξάνεται.
Για να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση, το έργο Ζωντανοί Ελαιώνες σχεδίασε και εξέτασε ένα γεωργικό πρότυπο που ανακτά τη βιοποικιλότητα μέσω μιας σειράς δράσεων σε καλλιέργειες, που σχετίζονται με τη διαχείριση της φυτικής κάλυψης, την αποκατάσταση μη παραγωγικών χώρων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, τη φύτευση διαφόρων τύπων δενδρωδών, θαμνωδών και αγρωστωδών ειδών και την εγκατάσταση στοιχείων στήριξης για την άγρια πανίδα (φωλιές, δημιουργία λιμνών και ποτίστρων, κ.λπ.).
Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΗΝ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ
Η ανάκτηση της βιοποικιλότητας βελτιώνει την αγροτική κερδοφορία. Η εφαρμογή των υπηρεσιών οικοσυστήματος που παρέχονται από τη χλωρίδα και την πανίδα, καθιστά απαραίτητη τη χρήση λιγότερων λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Επιπλέον, η ελαιοκαλλιέργεια επιλέγεται για την απόκτηση ενισχύσεων και επιδοτήσεων από τις γεωργικές δημόσιες πολιτικές. Αλλά, πάνω από όλα, γιατί αυξάνει την εκτίμηση των καταναλωτών για αυτά τα ελαιόλαδα, λόγω της προστιθέμενης αξίας που αντιπροσωπεύει η ανάκτηση της βιοποικιλότητας, η οποία πιστοποιείται μέσω ενός κανονισμού που αναπτύχθηκε μετά από χρόνια επιστημονικής εργασίας και που γίνεται αντιληπτό από τους πελάτες μέσω μιας σήμανσης που διαφοροποιεί αυτά τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα που συμφιλιώνονται με τη φύση.
Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΕΛΑΙΩΝΑ ΕΧΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ
2015
Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΑΙΩΝΑ
Το πανεπιστήμιο της Χαέν, η CSIC και η SEO / BirdLife επιλέχθηκαν και ερεύνησαν σχετικά με την υφιστάμενη βιοποικιλότητα σε 40 ελαιώνες σε ολόκληρη την Ανδαλουσία.
Αυτή η έρευνα έδειξε πώς οι ελαιώνες εξακολουθούν να διατηρούν μια πολύ σημαντική βιοποικιλότητα. Κατά τη διάρκεια αυτών των εργασιών, εντοπίστηκαν 180 είδη πτηνών, 60 είδη μυρμηγκιών, 200 είδη μελισσών και 750 είδη φυτών.
Το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού πουλιών στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Το ένα πέμπτο των μυρμηγκιών στην Ιβηρική Χερσόνησο και τα Νησιά Βαλεαρίδες.
Το ένα πέμπτο των άγριων μελισσών στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Το 17% της αγγειόσπερμης χλωρίδας της Ανδαλουσίας.
Η ΕΡΕΥΝΑ ΗΤΑΝ ΤΟΣΟ ΕΚΤΕΝΗΣ, ΠΟΥ ΑΝΑΚΑΛΥΦΘΗΚΕ ΕΝΑ ΝΕΟ ΕΙΔΟΣ ΦΥΤΟΥ
ΕΝΑ ΝΕΟ ΕΙΔΟΣ ΦΥΤΟΥ
το Linaria qartobensis, που βρίσκεται σε έναν ελαιώνα στην Κόρδοβα.
ΟΠΩΣ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΑ ΜΥΡΜΗΓΚΙ ΠΟΥ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΝ ΟΤΙ ΕΙΧΕ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΙΒΗΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ
το Aphaenogaster gemella.
Για δύο χρόνια εφαρμόστηκαν συγκεκριμένα σχέδια αποκατάστασης για κάθε ελαιώνα, βάσει του αγροσχεδίου του Ζωντανοί Ελαιώνες: η διαχείριση της φυτικής κάλυψης, η ανάκτηση μη παραγωγικών χώρων (όπως ρέματα, παρυφές δρόμων, όρια κ.λπ.) και η εγκατάσταση στοιχείων για την υποστήριξη της πανίδας (φωλιών πτηνών, φωλιές εντόμων, καταφύγια για νυχτερίδες, ποτίστρες πτηνών, μικρές λιμνούλες…).
ΥΛΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ
Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ
ΕΛΑΙΩΝΕΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΕΚ ΝΕΟΥ
ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Κατά μέσο όρο, ανακτήθηκαν περισσότερα από 5 είδη ανά ομάδα δεικτών και η αφθονία τους αυξήθηκε κατά 36%, σε μόλις τρία χρόνια.
Τέσσερις από τις πέντε ομάδες δεικτών αυξήθηκαν, τόσο σε πλούτο ειδών όσο και σε αφθονία.
ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ
Διαφορετικά εγχειρίδια ετοιμάστηκαν για να εξηγήσουν πώς να ανακτηθεί η βιοποικιλότητα στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, καθώς και άλλα υλικά, ώστε οι αγρότες που το ήθελαν, να γνωρίζουν πώς να πιστοποιούν τα αγροκτήματα και τα ελαιόλαδά τους με το σήμα Ζωντανοί Ελαιώνες.
ΤΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΦΕΡΟΥΝ ΤΟ ΣΗΜΑ «ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΕΛΑΙΩΝΕΣ»
Τα πρώτα συμμετέχοντα ελαιόλαδα διατέθηκαν προς πώληση για να αξιολογηθεί η συμπεριφορά των καταναλωτών σε αυτά και σε όσα φέρουν το σήμα «Ζωντανοί Ελαιώνες».
20 επιδεικτικοί
ελαιώνες
15 μάρκες εξαιρετικά
παρθένων ελαιολάδων
140,903 m²ελαιώνων που έχουν ξανα ζωντανέψει
2021
ΟΜΩΣ ΕΔΩ ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑ
LIFE OLIVARES VIVOS+
Κατά την πρώτη του φάση, οι Ζωντανοί Ελαιώνες έγιναν σημείο αναφοράς για τη συμφιλίωση της αγροτικής διαχείρισης με τη βιοποικιλότητα, αποκτώντας μεγάλη αναγνώριση τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Σε αυτήν την κατεύθυνση κινούνται και πολλοί από τους νέους στόχους που έχουμε θέσει.
Σε αυτήν τη γραμμή βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος των νέων στόχων που έχουμε θέσει εμείς οι ίδιοι.
Τώρα, επιδιώκουμε να επιταχύνουμε την αναπαραγωγή του μοντέλου Olivares Vivos από ορισμένες από τις κύριες περιοχές παραγωγής ελιάς στην Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, καθώς και να επεκτείνουμε το μοντέλο στον τομέα της επιτραπέζιας ελιάς ή ακόμη και να το μεταφέρουμε σε άλλες καλλιέργειες, όπως οι αμπελώνες, τα αμύγδαλα ή τα φιστίκια. Επιπλέον, σε αυτό το στάδιο θα είναι δυνατό να αξιολογηθεί η συμπεριφορά της ανακτηθείσας βιοποικιλότητας σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, καθώς και η λειτουργία του μοντέλου υπό σενάρια κλιματικής αλλαγής.
ΣΑΣ ΛΕΜΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΜΑΣ
